-- 24 czerwca 2013 --
Roszczenie OZZ o zaniechanie reemisji.

-- Autor: Mec. Michał Markiewicz --

W relacjach pomiędzy reemitentami kablowymi a OZZ, w związku z brakiem obowiązywania zatwierdzonych tabel wynagrodzeń, istnieje poważny problem wynikający z jednej strony z wzajemnych obowiązków kontraktowych, a z drugiej z nieistnienia efektywnej regulacji prawnej prowadzącej do zawarcia umowy pomiędzy tymi podmiotami, w przypadku naturalnie występującego konfliktu dotyczącego wysokości stawek licencyjnych. OZZ w powyższych okolicznościach często występują z powództwem o zakazanie reemisji kablowej mimo tego, iż mają świadomość ciążącego na nich obowiązku udzielania w tym zakresie licencji na korzystanie z utworów. Należy także zwrócić uwagę, że zakaz reemisji niezależnie od jego zawężenia np. do reemisji utworów audiowizualnych, muzycznych lub innej kategorii, ze względu na samą definicję reemisji, zawsze będzie prowadził do zakazu reemisji jako takiej.

W moim przekonaniu nie istnieją argumenty przemawiające za orzekaniem takiego zakazu w sytuacji, gdy występują łącznie następujące okoliczności: a/ na podmiotach ciąży obowiązek kontraktowy, b/ brak jest zatwierdzonych tabel wynagrodzeń c/ powodem braku zawarcia umowy jest spór co do wysokości wynagrodzenia. Przyjmując powyższe stanowisko sąd może oprzeć się na jednej z trzech koncepcji prowadzących do nieorzekania zakazu reemisji.
Pierwsza z nich ma swoje podstawy w wykładni funkcjonalnej przepisów prawa autorskiego. Skoro OZZ mają obowiązek wyrażenia zgody na reemisję kablową (zawarcie umowy licencyjnej) to wystąpienie z powództwem o zaniechanie reemisji (zakaz prowadzenia działalności) jest w sprzeczności z celem nałożenia na OZZ obowiązku przewidzianego w art. 106 ust 2 pr. aut. Ta koncepcja zawęża katalog roszczeń wymienionych w art. 79 pr. aut. przysługujących OZZ w przypadku naruszenia prawa przez reemitenta kablowego. Druga koncepcja opiera się na twierdzeniu, że sąd w ramach swoich kompetencji może ingerować w treść powództwa i zasądzić poniżej żądania. W istocie sprowadza się to do możliwości doprecyzowania zakresu roszczenia zakazowego. W omawianym przypadku wydaje się, że można twierdzić, iż prawidłowo zakreślone roszczenie zakazowe ograniczone powinno być jedynie do sytuacji, gdy na OZZ nie ciąży obowiązek kontraktowy (występują ważne powody uchylające obowiązek kontraktowy przewidziany w art. 106 ust 2 pr. aut). Trzecia koncepcja, sprowadza się do twierdzenia, że zachowanie OZZ, w postaci żądania zakazu reemisji, w konkretnych okolicznościach może zostać uznane za nadużycie prawa podmiotowego i z tego względu nie będzie korzystać z ochrony prawnej. Konkludując, w moim przekonaniu, nie jest zasadne orzekanie zakazu reemisji (w stosunku do reemitenta kablowego) ze względu na relacje ukształtowane pomiędzy tymi podmiotami przez przepisy prawa, w szczególności ciążące na obu podmiotach wzajemne obowiązki kontraktowe.
Jeszcze mocniejsze argumenty przemawiają za przyjęciem stanowiska, zgodnie z którym nie istnieją, w analizowanych tu sytuacjach, podstawy do orzekania przez sądy zabezpieczenia w postaci zakazu reemisji. Wynika to z niespełnienia co najmniej dwóch przesłanek niezbędnych do udzielenia zabezpieczenia. Nie jest bowiem możliwe wykazanie przez OZZ interesu prawnego w zabezpieczeniu w postaci zakazu reemisji, a ponadto takie zabezpieczenie prowadziłoby do obciążenia obowiązanego ponad potrzebę. Należy stwierdzić, że obecna regulacja prawna sprzyja powstawaniu konfliktów pomiędzy reemitentami kablowymi oraz OZZ i nie przewiduje instytucji prowadzących do efektywnego rozwiązania sporów związanych z naturalnym konfliktem interesów pomiędzy tymi podmiotami. Sytuacja ta będzie trwać do momentu zatwierdzenia tabel wynagrodzeń dla reemisji. Ustanowienie obowiązujących stawek, w drodze przewidzianej w ustawie procedury, wyeliminuje płaszczyznę konfliktu uniemożliwiającego zawarcie oczekiwanego przez prawo kontraktu. Jednak do chwili zatwierdzenia tabel wynagrodzeń dla reemisji kablowej pożądane jest rozsądne i uwzględniające całokształt okoliczności dotyczących zagadnienia reemisji kablowej orzecznictwo sądów. Szczególnie niekorzystne są pozostające ze sobą w sprzeczności orzeczenia sądów dotyczące dopuszczalności zabezpieczenia w postaci zakazu reemisji.
Wskazana byłaby także nowelizacja ustawy- która do czasu zatwierdzenia tabel wynagrodzeń przewidywałaby kompetencję np. sądu do określenia tymczasowych, wiążących obie strony warunków umowy. Sytuacja, która obecnie panuje na rynku jest nie do zaakceptowania. Obie strony bowiem mają zarówno wolę jak i świadomość konieczności zawarcia umowy. OZZ jednak, ze względu na swoją monopolistyczną pozycję, próbują wymusić jak najwyższe stawki z tytułu licencji, grożąc zakazem reemisji oznaczającym faktycznie zakaz dalszej działalności dla operatorów sieci kablowych.

Autor

Mec. Michał Markiewicz

Prawnik w kancelarii Markiewicz & Sroczyński, absolwent studiów prawniczych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, aplikant radcowski Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie. Interesuje się zagadnieniami związanymi z prawem cywilnym, w szczególności dobrami osobistymi i prawem umów, oraz własnością intelektualną z ukierunkowaniem na prawo autorskie. Jest autorem publikacji naukowych z tego zakresu m. in. w...

Artykuły powiązane

Czy Komisja Prawa Autorskiego ma sens?
Mec. Wojciech Z. Dziomdziora - 16 marca 2012
Debiutując na forum Przyjaznego Prawa Autorskiego chciałbym tym samym dokonać pierwszej nieśmiałej próby podsumowania prac nowej Komisji Prawa Autorskiego. Mam w niej...

OPINIE EKSPERTÓW

Dzięki wieloletniej współpracy z przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi zdobyła wiedzę i doświadczenie pozwalające na udzielanie pomocy..

Mec. Anna Gąsecka

W relacjach pomiędzy reemitentami kablowymi a OZZ, w związku z brakiem obowiązywania zatwierdzonych tabel wynagrodzeń, istnieje poważny problem...

Mec. Michał Markiewicz

Postępowanie przed zespołem orzekającym KPA na polu eksploatacji „odtwarzanie” szybko otrzymało miano „sukcesu”, doprowadziło bowiem, choć z...

Sylwia Wiewiórka-Zyga